Mowa i połykanie

Mowa i połykanie

Problemy z mową
U 40-50% osób chorych na SM w pewnym momencie ich choroby pojawiają się zaburzenia mowy. Problemy z mową mogą się pojawiać i znikać w ciągu dnia i mogą się pojawiać podczas rzutu. Zmiany mowy są często łagodne i nie przeszkadzają w byciu zrozumianym. 
Problemy z mową mogą obejmować: 

Speech and swallowing
  • Niewyraźną lub wolniejszą mowę
  • Osłabienie głosu i zmniejszenie siły głosu
  • Długie przerwy pomiędzy słowami
  • Trudności ze znalezieniem odpowiednich słów  

Problemy z połykaniem
Problemy z połykaniem, zwane czasami dysfagią, występują u około jednej trzeciej osób chorych na SM. Problemy z połykaniem mogą obejmować:

  • Trudności z żuciem
  • Utykanie pokarmu w gardle
  • Refluks pokarmów lub napojów
  • Uczucie wolnego przemieszczania się pokarmu
  • Kaszel podczas jedzenia lub po jedzeniu
  • Nadmierne wytwarzanie śliny w ustach
Postępowanie w przypadku problemów z mową

Pacjent może zostać skierowany do logopedy, który spróbuje ustalić, na czym dokładnie polega problem z mową. Sztywność lub skurcze mięśni mogą wywołać problemy z mową; mogą być dostępne metody rehabilitacji mogące pomóc w leczeniu tych objawów. Logopeda może nauczyć pacjenta szeregu ćwiczeń, które mogą wzmocnić pewne mięśnie lub poprawić ruchy żuchwy, języka lub warg. Może on także pomóc w znalezieniu łatwiejszych sposobów wypowiadania słów, na przykład poprzez używanie krótszych fraz.
 
Oto kilka wskazówek, które mogą być pomocne:

  • Korzystaj z technologii — spróbuj zwiększyć głośność w swoim telefonie, a gdy nie czujesz się na siłach mówić, używaj poczty elektronicznej lub SMS-ów
  • Nie próbuj konkurować z innymi hałasami — gdy musisz coś powiedzieć, ścisz telewizor lub radio
  • Upewnij się, że osoba, do której mówisz, jest w pełni nastawiona na słuchanie 
  • Nie martw się, gdy musisz powtarzać swoje słowa
  • Gdy to możliwe, próbuj komunikować się bezpośrednio, mowa ciała może istotnie pomóc
  • Jeżeli nie możesz znaleźć słowa, zapisz, co chcesz powiedzieć i wróć do tego później
  • Danie sobie więcej czasu może pomóc w znalezieniu odpowiedniego słowa i ułatwić innym zrozumienie tego, co się mówi

Speech

Postępowanie w przypadku zaburzeń połykania

W przypadku problemów z połykaniem pacjent może także zostać skierowany do logopedy. Ze względu na to, że połykanie jest dosyć skomplikowanym procesem, spróbuje on ustalić, co nie pracuje prawidłowo i zasugeruje sposoby, które mogą pomóc. Mogą one obejmować:

  • Utrzymywanie właściwej postawy podczas jedzenia i przez 30 minut po jedzeniu
  • Jedzenie w przyjemnej atmosferze, aby pomóc mięśniom lepiej pracować
  • Brak pośpiechu — powolne jedzenie 
  • Dokładne przeżuwanie pokarmów
  • Popijanie kolejnych kęsów
  • Unikanie mówienia podczas jedzenia
  • Stosowanie pokarmów o odpowiedniej konsystencji
Referencje

•    Calcagno P, et al. Dysphagia in multiple sclerosis - prevalence and prognostic factors. Acta Neurolica Scandinavica 2002;105(1):40-43.
•    Solaro C, et al.Prevalence of patient-reported dysphagia in multiple sclerosis patients: an Italian multicenter study (using the DYMUS questionnaire).Journal of Neurological Sciences 2013;331(1-2):94-97.
•    Renauld S, et al. Language disorders in multiple sclerosis: A systematic review. Mult Scler Relat Disord. 2016 Nov;10:103-111.

MAT-PL-2002137-2.0-11/2022