Jak przebiega progresja postaci rzutowo-remisyjnej SM (RRMS)

Jak przebiega progresja postaci rzutowo-remisyjnej SM (RRMS)

Niezależnie od typu SM występującego u pacjenta, sposób jego progresji może być nieprzewidywalny i zupełnie różnić się od doświadczeń innych osób. Niektóre osoby chore na stwardnienie rozsiane doświadczają po rozpoznaniu tylko łagodnych objawów, natomiast u innych osób SM może być dolegliwością szybko postępującą. SM ma różne etapy i osoby chore mogą przejść przez tylko niektóre lub wszystkie z nich.

Szybkie fakty
  1. Bez leczenia osoby chore na SM mogą przejść przez kilka kluczowych etapów: radiologicznie izolowany zespół (radiologically isolated syndrome, RIS), w przypadku którego uszkodzenie jest widoczne w badaniu obrazowym mózgu, ale nie występują objawy, lub klinicznie izolowany zespół (clinically isolated syndrome, CIS), w przypadku którego u pacjenta występuje jeden początkowy atak objawów; postać rzutowo-remisyjna SM; a następnie postać wtórnie postępująca SM
  2. Pacjenci leczeni na SM trzy lata po wystąpieniu choroby są bardziej narażeni na wcześniejsze pojawienie się problemów z chodzeniem w porównaniu z osobami, które zaczęły leczenie w ciągu jednego roku
  3. Na wczesnym etapie SM może dojść do uszkodzeń mózgu, które mogą nie dawać zauważalnych objawów 
  4. Wraz z upływem czasu te uszkodzenia mogą się kumulować i wywoływać objawy oraz prowadzić do pogłębiania się niepełnosprawności 
Jak przebiega progresja postaci RRMS wraz z upływem czasu

Oczywiście każdy jest inny, jednak progresja SM może postępować obejmując następujące kluczowe etapy i typy SM:

progression
Radiologicznie izolowany zespół (RIS): Na tym etapie występują zmiany w mózgu mogące sugerować SM, jednak nie występują zauważalne objawy wskazujące na problem
Klinicznie izolowany zespół (CIS): U pacjenta wystąpił jeden izolowany rzut objawów, który może wydawać się skutkiem SM, ale nie można jeszcze rozpoznać SM

Postać rzutowo-remisyjna SM (RRMS): Wystąpił kolejny napad objawów (zwany rzutem), co pomaga lekarzowi w potwierdzeniu rozpoznania. Postać RRMS charakteryzuje się rzutami (okresami zaostrzenia objawów), po których następuje remisja (długie okresy poprawy samopoczucia lub całkowitego ustąpienia objawów). Lekarz może też wspomnieć o tak zwanych kryteriach McDonalda, które mogą mu pomóc w postawieniu diagnozy tylko po jednym rzucie, jeżeli ma wystarczająco dużo informacji na podstawie badań MRI.

Postać wtórnie postępująca SM (SPMS): Bez odpowiedniego leczenia u 50-60% osób z postacią RRMS w ciągu 15 do 20 lat po rozpoznaniu SM wystąpi postać SPMS. Postać SPMS charakteryzuje się postępującym pogarszaniem się funkcji życiowych i pogłębianiem się niepełnosprawności — z okresami rzutów i remisji lub bez nich.

Na wczesnym etapie SM

Dobrze jest zrozumieć, co dzieje się w mózgu na wczesnych etapach SM, szczególnie gdy pacjent wspólnie z lekarzem stara się znaleźć najlepszy sposób leczenia stwardnienia rozsianego. 

Na wczesnym etapie choroby mózg może znaleźć sposoby na częściową kompensację uszkodzonych komórek nerwowych poprzez używanie innych szlaków w celu przesyłania sygnałów z uszkodzonych części mózgu do nieuszkodzonych obszarów. Dzięki temu możliwe jest przywrócenie komunikacji pomiędzy mózgiem a resztą ciała. Mózg próbuje sobie także radzić z utratą komórek nerwowych poprzez naprawę mieliny w procesie zwanym remielinizacją. Jednakże z uwagi na to, że te mechanizmy naprawy mogą maskować objawy, u niektórych pacjentów mogą one nie zostać zdiagnozowane i nie być leczone na wczesnym etapie. 

Kumulacja uszkodzeń w przebiegu stwardnienia rozsianego

W procesie starzenia się mózg każdej osoby stopniowo zaczyna się kurczyć. Nazywa się to czasem atrofią mózgu lub utratą objętości mózgu (brain volume loss, BVL). Jest to normalny proces starzenia się, jednak u osób chorych na SM może on ten może postępować nieco szybciej. 

Organizm próbuje naprawiać ochronną osłonkę mielinową, która ulega uszkodzeniu w przebiegu SM. Jednakże procesy naprawy w organizmie nie są doskonałe i wraz z upływem czasu są one niewystarczające do zapobiegania dalszemu uszkodzeniu komórek nerwowych. W miarę postępowania uszkodzenia używanie innych szlaków sygnałowych w mózgu przestaje kompensować utratę połączeń nerwowych, ponieważ obszary uszkodzenia stają się zbyt duże. Może to prowadzić do atrofii mózgu. 

W miarę progresji SM części ośrodkowego układu nerwowego (OUN) mogą zostać trwale zablokowane. Od tego momentu niepełnosprawność może się pogłębiać wraz z upływem czasu, z rzutami lub bez nich [Łącze do: Definicji rzutu w słowniku pojęć], a pacjent przechodzi do stadium o nazwie postać wtórnie postępująca stwardnienia rozsianego (SPMS). 

Bez skutecznego leczenia u 50 do 60% osób z postacią RRMS w ciągu 15 do 20 lat wystąpi postać SPMS. 

Przydatne łącza